NN TFI Investment Partners
Notowania
 

Praktyczny poradnik początkującego inwestora

20.02.2017

Wstęp

Funkcjonowanie w warunkach gospodarki rynkowej daje wiele korzyści, ale rodzi też pewne wyzwania, z którymi musisz się zmagać w trosce o lepsze jutro i bezpieczną przyszłość. Jedną z bolączek obecnych czasów są ograniczone możliwości finansowe, które w znacznym stopniu hamują Twoją konsumpcję lub rozwój. Rozwiązaniem tych problemów może być pomnażanie zaoszczędzonych pieniędzy z wykorzystaniem różnorodnych metod inwestowania.

 

Niniejszy poradnik stanowi zbiór najważniejszych informacji, z jakimi powinieneś się zapoznać stawiając pierwsze kroki w świecie inwestycji. Dowiesz się z niego m.in.:

  1. od czego powinieneś zacząć swoją przygodę z inwestowaniem,
  2. jakie są zalety i wady samodzielnych inwestycji giełdowych oraz lokowania środków w różnorodne instrumenty finansowe,
  3. jakie są źródła finansowania inwestycji,
  4. jakich błędów unikać podczas inwestowania.

 

Zobaczysz jak ważna jest psychologia inwestowania – opowiemy Ci o pięciu najczęściej popełnianych błędach przez początkujących inwestorów. Zwrócimy uwagę na kwestię edukacji, wskazując gdzie warto szukać wiedzy i jak rozwijać swoje umiejętności inwestycyjne.

 

Najtrudniejszy pierwszy krok – czyli jak rozpocząć inwestowanie?

Inwestowanie to nie tylko kilkuetapowy proces, przez który musi przejść każdy początkujący inwestor, ale także sztuka podejmowania decyzji i kontroli emocji, które zazwyczaj są złym doradcą. Dobry i skuteczny inwestor to osoba, która potrafi uczyć się na swoich błędach i na ich podstawie wyciągać odpowiednie wnioski na przyszłość. W inwestowaniu podobnie jak w życiu nie zawsze podejmuje się dobre decyzje w związku z czym ważne jest, aby umieć dostrzegać swoje błędy i nie popełniać ich w przyszłości. Osoby słabo radzące sobie z destrukcyjnymi emocjami, jakie powstają na skutek złej decyzji inwestycyjnej i w konsekwencji utraty części środków finansowych, powinny rozważyć kwestie inwestowania za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych. Rozwiązanie to nie wyeliminuje całkowicie stresu związanego z inwestowaniem, aczkolwiek przekazanie środków profesjonalistom zajmującym się na co dzień pomnażaniem kapitału jest gwarantem profesjonalnej wiedzy i dużego doświadczenia. Co prawda takie rozwiązanie wciąż nie daje gwarancji powodzenia inwestycji, ale w ten sposób początkujący inwestor znacząco może zwiększyć swoje szanse na sukces.

Jeśli już wiesz jaki sposób inwestowania będzie dla Ciebie odpowiedni, musisz zdecydować jaką kwotę jesteś w stanie przeznaczyć na inwestycje oraz jakie ryzyko jesteś w stanie ponieść. Kwota inwestycji odgrywa bardzo ważną rolę nie tylko ze względu na Twoje możliwości inwestycyjne, ale także presję jaką możesz odczuwać w sytuacji, gdy będzie ona za duża lub jej pierwotne przeznaczenie miało być inne. Jeśli chcesz czuć się swobodnie podejmując decyzje inwestycyjne, to pieniądze, którymi rozporządzasz muszą być wolne od wszelkich zobowiązań – to znaczy, że powinny być odłożone konkretnie w tym celu. Nie powinno się bowiem inwestować gotówki służącej jako zabezpieczenie finansowe czy też przeznaczonej na realizację jakiegoś celu. Inwestując środki przeznaczone na opłaty i inne bieżące wydatki domowe narażasz się na utratę poczucia bezpieczeństwa, a co za tym idzie rozchwianie emocjonalne, błędne decyzje i w konsekwencji utratę kapitału. Ważną rolę odgrywa również ryzyko inwestycyjne, jakie jesteś w stanie ponieść. Twoja skłonność do ryzyka jest uzależniona m.in. od Twoich oczekiwań, co do przyszłych zysków. Ogólna zasada jest taka, że wraz ze wzrostem ryzyka rosną potencjalne zyski, a wraz z jego spadkiem – ewentualne zyski maleją.

Kolejnym krokiem na drodze do wolności finansowej jest wybór instrumentów, w które będziesz lokować swoje środki. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele możliwości inwestycyjnych, o których szerzej piszemy w następnym punkcie.

Wybór podmiotu, za pośrednictwem którego będziesz zlecać transakcje kupna i sprzedaży (w przypadku inwestycji na rynku finansowym) to kolejny etap, przez który powinien przejść każdy, kto chce rozpocząć swoją przygodę z inwestowaniem. Decyzja ta powinna być podjęta ze szczególną uwagą, gdyż od niej będą zależały koszty transakcji, na które – w zależności od wykorzystanego instrumentu – składają się:

  • spread (różnica pomiędzy ceną sprzedaży a ceną kupna aktywów – dot. transakcji przeprowadzanych w ramach jednego podmiotu),
  • prowizja.

Spread wyrażony jest w pipsach, czyli jednostkach określających zmianę ceny waloru finansowego. W przypadku większości par walutowych stanowi on czwartą liczbę po przecinku. Para walutowa to odniesienie wartości jednej waluty do waluty drugiej. Dzięki temu można dowiedzieć się, ile jednostek waluty kwotowanej należy wydać, aby nabyć jedną jednostkę waluty bazowej. W przypadku pary EUR/USD walutą bazową jest EUR, kwotowaną zaś USD. W ostatnich latach dodana została również piąta liczba określana mianem punktu (10 punktów = 1 pips). Istotę spreadu najlepiej jest wytłumaczyć na przykładzie pary walutowej EUR/USD:

 

 

Na podstawie powyższego przykładu można stwierdzić, że inwestor, który chce otworzyć transakcje na parze EUR/USD musi ponieść koszt 1,3 pipsa, gdyż:

 

 

Prowizja to kolejny koszt, którym może być obciążony inwestor. Nie każdy instrument finansowy jest obciążony prowizją od transakcji. Inwestując w akcje z pewnością nie unikniesz tego kosztu. Wielkość prowizji jest ustalana najczęściej przez podmiot, za pośrednictwem którego będziesz zlecać transakcje kupna i sprzedaży, i stanowi określony procent od wartości transakcji. Dodatkowo warto podkreślić, że prowizja może być pobierana zarówno przy nabyciu instrumentu, jak i jego sprzedaży.

Po otwarciu rachunku maklerskiego powinieneś zapoznać się z platformą inwestycyjną, dostępnymi narzędziami i ze sposobami analizy wykresów. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest analiza techniczna. Jest to badanie prawidłowości zachowań rynku w zakresie zmienności cen, wolumenu obrotu i liczby otwartych pozycji (na rynkach terminowych). Jej podstawowym celem jest prognozowanie przyszłych trendów cenowych na podstawie dogłębnej analizy kształtowania się danych historycznych.

Drugą metodą jest analiza fundamentalna. Jej głównym celem jest monitorowanie i klasyfikowanie aktywów finansowych pod względem ich jakości inwestycyjnej (jako szacunkowej oceny ryzyka) oraz oczekiwanej stopy zwrotu. W przeciwieństwie do analizy technicznej, analiza fundamentalna jest ukierunkowana na badanie przyczyn, a nie skutków.

Zarówno analiza techniczna, jak i fundamentalna nie stanowią Świętego Graala inwestowania. Stąd, poza obróbką i analizą danych, powinieneś bacznie obserwować zmiany cen, które bardzo często są w stanie powiedzieć więcej niż większość wskaźników

 

 

Sposoby pomnażania kapitału – gdzie lokować środki?

Współczesny rynek inwestycji oferuje szeroki wachlarz możliwości lokowania kapitału, zarówno w walory finansowe, jak i instrumenty pozagiełdowe. Część z niżej przedstawionych sposobów pomnażania kapitału wymaga zaangażowania dużych środków, inne zaś niewielkich pieniędzy, dzięki czemu każdy może poczuć się jak inwestor z Wall Street.

 

I. Lokaty bankowe

Na samym wstępie należy zaznaczyć, że lokaty bankowe są jednym z najbezpieczniejszych instrumentów inwestycyjnych, to jednak przynoszą one znikome zyski. Charakterystyczną cechą lokat jest oprocentowanie, od którego zależy Twój przyszły zysk. Im wyższe oprocentowanie, tym zysk jest większy. Inwestując w lokaty bankowe nie musisz posiadać specjalistycznej wiedzy. Jedynym Twoim obowiązkiem jest zapoznanie się ze specyfiką lokaty, tj. jej oprocentowaniem, czasem trwania i kosztami związanymi z jej założeniem lub też jej przedterminowym zamknięciem. Lokaty są narzędziem, które umożliwia inwestowanie nawet stosunkowo umiarkowanych kwot, rzędu 1000 zł czy nawet 500 zł. Mimo że należą one do grona jednych z bezpieczniejszych form inwestowania, to jak każde narzędzie mają również pewne minusy, o których wspominamy na wstępie. Największą wadą lokat bankowych jest ich niskie oprocentowanie, dające niski zwrot z inwestycji.

Z uwagi, iż w dzisiejszych czasach inwestowanie na lokacie nie jest opłacalne, nie będziemy poświęcać jej więcej miejsca, a przejdziemy do bardziej dochodowych metod pomnażania kapitału, jakim są fundusze inwestycyjne, a także inwestowanie na rynku GPW i Forex.

 

II. Fundusze inwestycyjne

Alternatywną formą inwestowania dla osób, które nie posiadają zbyt dużej wiedzy na ten temat, a dla których zyski z lokat to za mało, jest pomnażanie kapitału za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych. Ta forma inwestowania polega na powierzeniu środków pieniężnych zarządzającym funduszami, którzy na zasadzie zbiorowego (wspólnego) lokowania kapitału inwestują je w różne instrumenty finansowe. Inwestowanie za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych przeznaczone jest nie tylko dla osób fizycznych, ale także przedsiębiorstw lub jednostek nieposiadających osobowości prawnej.

Fundusze inwestycyjne najczęściej dzieli się wedle kryteriów prawnych i ekonomicznych. Kryterium prawne zakłada funkcjonowanie:

a) funduszy inwestycyjnych otwartych (FIO),

b) alternatywnych funduszy inwestycyjnych (AFI), do których zalicza się specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte (SFIO) oraz fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ).

 

Znacznie bardziej użytecznym dla inwestora rozróżnieniem jest ekonomiczne kryterium podziału funduszy inwestycyjnych. W tym przypadku bowiem pod uwagę brana jest polityka inwestycyjna funduszu, stopień podejmowanego przez inwestora ryzyka i metody lokowania aktywów. Ich charakterystykę omawialiśmy w artykule „Wybierz swój fundusz inwestycyjny – 6 skutecznych rad.

 

Mimo iż pomnażanie kapitału za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych nie wymaga szczegółowej wiedzy na temat rynku finansowego, nakłada na Ciebie obowiązek zapoznania się z podstawowymi rodzajami funduszy, dokumentami konkretnych funduszy, a zwłaszcza prospektami informacyjnymi, Kluczowymi Informacjami dla Inwestorów, Informacjami dla klientów alternatywnych funduszy inwestycyjnych, ryzykiem inwestycyjnym oraz ich polityką inwestycyjną.

 

III. GPW i rynek walutowy Forex

Kolejnym miejscem do inwestowania wolnych środków finansowych jest giełda i rynek walutowy Forex. W przeciwieństwie do powyższych metod inwestowania wymagają one od Ciebie poświęcenia czasu na zdobycie niezbędnej wiedzy i doświadczenia. Zarówno na giełdzie, jak i na rynku walutowym Forex odnajdziesz szereg instrumentów, które dają szansę na pomnożenie kapitału. Ta forma inwestycji jest jednak narażona na spore ryzyko utraty kapitału, w związku z czym musisz ostrożnie podchodzić do tego tematu.

Giełda papierów wartościowych (GPW) to miejsce, w którym handluje się instrumentami finansowymi. Transakcje kupna – sprzedaży odbywają się za obowiązkowym pośrednictwem wyspecjalizowanego podmiotu, którym jest biuro maklerskie lub bank oferujący tego typu usługi maklerskie. Warunkiem kupna instrumentu jest posiadanie rachunku w biurze maklerskim/banku i wpłacenie środków pieniężnych przeznaczonych na inwestycje. Na GPW znajduje się szereg instrumentów, spośród których najważniejsze to akcje i obligacje.

 

Rynek walutowy Forex jest obecnie największy na świecie. Głównymi instrumentem tego rynku są kontrakty walutowe sprowadzające się do zakładu, jaki będzie kurs jednej waluty do innej w określonym czasie. Te kontrakty opiewają na pary walutowe, tj.:

  • euro w relacji do dolara amerykańskiego EUR/USD,
  • funt w relacji do dolara amerykańskiego GBP/USD,
  • dolar amerykański w relacji do jena USD/JPY,
  • dolar amerykański w relacji do franka szwajcarskiego USD/CHF,
  • dolar nowozelandzki w relacji do dolara amerykańskiego USD/CAD
Źródło: Dane Narodowego Banku Polskiego

 

Rynek Forex to rynek lewarowany, obarczony dużym ryzykiem inwestycyjnym. Ma to związek z możliwością wykorzystania dźwigni finansowej, która daje szansę na zwiększenie potencjalnego zysku (analogicznie zwiększając ryzyko straty). Jak działa dźwignia finansowa? Na potrzeby niniejszego opracowania wystarczy napisać, że dzięki temu narzędziu inwestor może dysponować większym kapitałem, niż w rzeczywistości posiada. Wysokość dźwigni to stosunek kapitału własnego do kapitału przeznaczonego na całą inwestycję (częściowo finansowaną z zewnątrz). Jeśli zatem wysokości dźwigni wynosi 1:50 (jak w tabeli 2), to inwestor za 1 złotówkę wkładu własnego będzie miał do dyspozycji 50 zł kapitału.

 

Tabela 2. Wpływ dźwigni finansowej na depozyt

 

Rynek Forex to nie tylko waluty, ale także kontrakty na różnice kursowe, nazywane również instrumentami CFD (ang. Contract For Difference). Kontrakty CFD to finansowe instrumenty pochodne umożliwiające inwestorom handel walorem bazowym bez konieczności jego posiadania.  Instrument (walor) bazowy to aktywo, którego wartość stanowi podstawę wyceny instrumentu pochodnego. Instrumentem bazowym dla CFD na akcje KGHM są akcje KGHM, bazą dla CFD na akcje PZU są akcje PZUPrzykładem kontraktów na różnice kursowe mogą być: CFD na akcje KGHM, TAURON czy PZU. Dzięki instrumentom CFD inwestor ma możliwość zarabiania na różnicach kursowych wspomnianych instrumentów bez ich nabywania. Różnica pomiędzy akcjami KGHM a instrumentem CFD na akcje KGHM polega m.in. na tym, że w przypadku CFD występuje dźwignia finansowa, której nie ma na giełdzie.

 

IV. Alternatywne rozwiązania inwestycyjne

Osoby, którym – z różnych względów – nie odpowiadają powyższe sposoby pomnażania kapitału, mogą skorzystać z alternatywnych sposobów inwestowania. Inwestycje alternatywne to takie, które charakteryzują się niską korelacją (wzajemnym powiązaniem) z rynkiem finansowym. Przykładem może być zakup dzieł sztuki lub innych przedmiotów kolekcjonerskich. Inwestycje alternatywne to także lokowanie środków w nieruchomości. Takie metody pomnażania kapitału to jednak zdecydowanie inwestycje długoterminowe, które wymagają także sporych nakładów finansowych. Konieczność posiadania dużego kapitału nie oznacza jednak, że osoby z mniejszym budżetem są wykluczone z alternatywnych form inwestowania.

Jeśli nie posiadasz odpowiednio wysokich środków, możesz zainteresować się numizmatyką lub filatelistyką, które również traktowane są jako forma inwestycji. Innym przykładem inwestycji alternatywnych jest lokowanie oszczędności w metale szlachetne, tj. złoto, srebro, platyna lub palad, który jest jednym z najmniej znanych metali szlachetnych.

 

NN Investment Partners

Zespół NN Investment Partners

W sekcji „Finanse po godzinach” otwieramy przed Tobą świat finansów. Nie używamy tutaj trudnego języka, ponieważ staramy się, by nasze treści były zrozumiałe dla każdego – nie tylko dla znawców. Nad treściami czuwa zespół specjalistów – od ekspertów, poprzez autorów i blogerów, aż po redaktorów. Wspólnie staramy się, żeby każdy wpis i każdy artykuł był po brzegi wypełniony użytecznymi informacjami.