<iframe src="//www.googletagmanager.com/ns.html?id=GTM-TK4BMS" height="0" width="0" style="display:none;visibility:hidden"> Jak działa procent składany i jak wykorzystać go na własną korzyść?
NN TFI Investment Partners
Notowania
 

Jak działa procent składany i jak wykorzystać go na własną korzyść?

02.12.2019

Oszczędzanie pieniędzy ma na celu zabezpieczenie finansowej przyszłości, ale oszczędzać można na wiele różnych sposobów. Niektórzy korzystają z lokat lub odkładają środki finansowe na kontach oszczędnościowych. Tutaj właśnie pojawia się procent składany, czyli tzw. mądre oszczędzanie. Na czym polega fenomen procentu składanego? Jak odpowiednio wykorzystać procent składany i oszczędzać jeszcze efektywniej?​

 

Czym jest i jak działa procent składany?

O lokatach i kontach oszczędnościowych słyszał chyba każdy – o procencie składanym wiemy jednak mniej. Planując długoterminowe i efektywne oszczędzanie warto przybliżyć sobie to pojęcie, aby jak najlepiej wykorzystać procent składany na własną korzyść.

Procent składany jest elementem długofalowego oszczędzania. Przy systematycznych wpłatach jego działanie może być nieocenione dla naszych finansów. W tym przypadku czas jest naszym sprzymierzeńcem - im dłużej oszczędzamy, tym więcej zarabiamy. W przypadku procentu składanego w wyniku kapitalizacji odsetki naliczane są nie tylko od kwoty początkowej, którą ulokowaliśmy w banku, ale od kwoty początkowej powiększonej o dotychczasowy zarobek. Przykładowo – w 2019 roku wpłacamy na lokatę 2 000 zł, a bank od tej kwoty nalicza nam odsetki. Po roku oszczędzania (przy okresie kapitalizacji 12 miesięcy) mamy już np. 2 100 zł i teraz odsetki naliczane są od kwoty 2 100 zł, a nie 2 000 zł.

 

Kapitalizacja odsetek – czy ma znaczenie?

Kapitalizacja odsetek to okres, po którym odsetki zostają doliczone do kapitału tzw. „początkowego”. Kapitalizacja może być dzienna, miesięczna, a może być też roczna. Zanim zaczniemy oszczędzać i inwestować nasz kapitał warto wiedzieć, że im częściej następuje kapitalizacja odsetek, tym nasze zyski będą wyższe.

 

Przykład:

Pan X chciałby ulokować swój kapitał – w wysokości 3 600 zł - na lokacie. Wyszukał 2 najbardziej atrakcyjne oferty banków, w których oprocentowanie wynosi 8 % w skali roku. W Banku 1 okres kapitalizacji wynosi pół roku, a w Banku 2 odsetki kapitalizowane są co kwartał. W którym banku zyski Pana X będą wyższe, jeżeli pozostałe warunki są takie same w obu bankach?

 

Bank 1

Lokata: roczna

Kapitał początkowy: 3600 zł

Oprocentowanie lokaty w skali roku: 8 %

Oprocentowanie lokaty w pojedynczym okresie kapitalizacji: 4 %

Okres kapitalizacji: 6 miesięcy

Kwota końcowa = 3 600 zł x (1 + 4 %) ^2 = 3893,76 zł

Bank 2

Lokata: roczna

Kapitał początkowy: 3600 zł

Oprocentowanie lokaty w skali roku: 8 %

Oprocentowanie lokaty w pojedynczym okresie kapitalizacji: 2 %

Okres kapitalizacji: 3 miesiące

Kwota końcowa = 3 600 zł x (1 + 2 %) ^4= 3896,76 zł

 

Z obliczeń wynika, że im krótszy okres kapitalizacji, tym wyższe zyski można osiągnąć. W przypadku Pana X różnica nie jest wysoka – bo wynosi jedynie 3 zł, jednak przy wyższym kapitale początkowym ta różnica w kwocie końcowej może być zauważalna.

 

 

Jak obliczyć procent składany?

Zyski, które otrzymujemy w wyniku oszczędzania z procentem składanym, można obliczyć według poniższego wzoru:

Kwota końcowa = kwota początkowa x (1 + wysokość oprocentowana) ^ ilość okresów inwestowania)

Przykład:

Pan X chce wpłacić 1 000 zł na 5-letnią lokatę z oprocentowaniem 5 % w skali roku. Okres kapitalizacji wynosi 12 miesięcy.

Lokata: 5 lat

Oprocentowanie w skali roku: 5 %

Kwota początkowa: 1 000 zł

Kwota końcowa = 1 000 zł x (1 + 5 %) ^5 = 1 000 x 1,05^5 = 1 276,28 zł

Nie docenimy działania procentu składanego, jeżeli zysku nie porównamy z tym, który możemy osiągnąć przy procencie prostym.

Zyski, które otrzymujemy w wyniku oszczędzania z procentem prostym, można obliczyć według poniższego wzoru:

Kwota końcowa = kwota początkowa x (1 + wysokość oprocentowana x ilość okresów inwestowania)

Dla powyższego przykładu więc kwota końcowa, którą byśmy otrzymali w wyniku oszczędzania z procentem prostym byłaby następująca:

Kwota końcowa = 1 000 zł x (1 + 5% x 5) = 1250 zł

Na powyższym przykładzie łatwo zauważyć, że oszczędzanie z procentem składanym – nawet jeżeli mamy niewielki kapitał i stosunkowo niedługi czas oszczędzania – jest bardziej opłacalne. Im wyższa kwota i dłuższy czas oszczędzania tym oczywiście te różnice w zyskach są dużo bardziej widoczne.

 

Mądre oszczędzanie z procentem składanym

Oszczędzanie z procentem składanym wymaga odrobiny dociekliwości i zapoznania się z różnymi ofertami. Nawet długoterminowe oszczędzanie może nie być efektywne i zadowalające, jeśli nieodpowiednio ulokujemy nasz kapitał. Przypadkowa lokata czy co gorsze – lokowanie pieniędzy w zaciszu 4 ścian – nie jest najlepszym rozwiązaniem. Największy potencjał tkwi w depozytach, które są najlepiej oprocentowane. Różnicę w takim oszczędzaniu można zobrazować na prostym przykładzie:

 

2010 rok

Pan X, Y i Z dysponowali co miesiąc dodatkową gotówką w wysokości 500 zł. Pan X postanowił przez najbliższych 10 lat odkładać to 500 zł w każdym miesiącu, a gotówkę trzymać w domu. Pan Y wybrał oszczędzanie na lokacie, której oprocentowanie było na średnim rynkowym poziomie. Pan Z postanowił wybrać najlepszą ofertę oszczędzania dostępną na rynku i otrzymał oprocentowanie o 1 punkt procentowy wyższe niż Pan Y.

2020 rok

Pan X odkładając gotówkę w przysłowiowej „skarpecie” zaoszczędził 60 tys. zł.

Pan Y na średnio-oprocentowanej lokacie zaoszczędził 66,9 tys zł.

Pan Z wybierając najlepiej oprocentowaną lokatę zaoszczędził 70,1 tys. zł.

Jak widać przemyślane oszczędzanie może nam dać dużo wyższe zyski. To właśnie zasługa procentu składanego. Jak sama nazwa wskazuje – odsetki składają się i z każdym kolejnym okresem kapitalizacji – kumulują. Im dłużej oszczędzamy, tym więcej zarobimy, bo za każdym razem, gdy zakładamy lokatę odsetki naliczane są od wpłacanego kapitału i dotychczasowych zysków.

Kapitalizacja np. miesięczna oznacza, że nasz „nowy” kapitał zostaje powiększony o zarobione w danym miesiącu odsetki i cały cykl rozpoczyna się od początku.

 

Procent składany - obliczenia

Przykład 1:

Mamy rok 2019. Pan Kowalski posiada 1 000 zł gotówki, którą chce ulokować na lokacie na 10 lat. Okres kapitalizacji wynosi 12 miesięcy, co oznacza, że z każdym następnym rokiem odsetki naliczają się od nowej – wyższej kwoty. Oprocentowanie na wybranej przez Pana Kowalskiego lokacie wynosi 5 %. Ile Pan Kowalski może zarobić na przestrzeni 10 lat?

 

Rok 2019: 1 000 zł x 5 % = 1 050 zł

Rok 2020: 1 050 zł x 5 % = 1 102,5 zł

Rok 2021: 1 102,5 zł x 5 % = 1157,63 zł

Rok 2022: 1 157,63 x 5 % = 1212,5 zł

Rok 2023: 1212,5 zł x 5 % = 1273,13

Rok 2024: 1273,13 x 5 % = 1336,79 zł

Rok 2025: 1336,79 x 5 % = 1403,63 zł

Rok 2026: 1403,63 x 5 % = 1473,81 zł

Rok 2027: 1473,81 x 5 % = 1547,5 zł

Rok 2028: 1547,5 x 5%= 1624,73 zł

 

Po 10 latach oszczędzania z kwoty 1 000 zł otrzymujemy 1 624,73 zł, co daje nam zysk wyższy niż 60 %. Jest to zasługa właśnie procentu składanego.

 

Kiedy procent składany działa na naszą niekorzyść?

Niestety procent składany, który jest korzystny dla oszczędzających na lokatach, wykorzystywany jest również w kredytowaniu przez banki. W tym przypadku to właśnie instytucja finansowa korzysta na jego działaniu, a nie kredytobiorca. Podobnie jak w przypadku lokat – im dłuższy czas kredytowania, tym bank więcej zarabia na pożyczkobiorcy. Warto więc wiedzieć, że jeśli planujemy zaciągnąć kredyt w banku powinniśmy wybrać ofertę z najniższym oprocentowaniem, a także zwrócić uwagę na okres, na jaki bierzemy pożyczkę – im krótszy, tym bank mniej na nas zarobi.

Tomasz Smal

Tomasz Smal

Specjalista ds. Marketingu

W sekcji „Finanse po godzinach” otwieramy przed Tobą świat finansów. Nie używamy tutaj trudnego języka, ponieważ staramy się, by nasze treści były zrozumiałe dla każdego – nie tylko dla znawców. Nad treściami czuwa zespół specjalistów – od ekspertów, poprzez autorów i blogerów, aż po redaktorów. Wspólnie staramy się, żeby każdy wpis i każdy artykuł był po brzegi wypełniony użytecznymi informacjami.