<iframe src="//www.googletagmanager.com/ns.html?id=GTM-TK4BMS" height="0" width="0" style="display:none;visibility:hidden"> PPK - co każdy pracownik powinien wiedzieć o nowym systemie długoterminowego oszczędzania?
NN TFI Investment Partners
Notowania
 

PPK - wszystko co nim powinieneś wiedzieć

21.06.2019

PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe to nowy program oszczędnościowy, wzorowany na międzynarodowych rozwiązaniach, regulowany ustawą o pracowniczych planach kapitałowych, która weszła w życie 1 stycznia 2019. Każdy podmiot zatrudniający jedną i więcej osób, na przestrzeni najbliższych lat będzie zobowiązany do umożliwienia osobie zatrudnionej dołączenia do Pracowniczych Planów Kapitałowych (wyjątki od tej reguły zapisane są w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych).  Czym dokładnie są Pracownicze Plany Kapitałowe? Na czym polega ich działanie i do kogo są skierowane? Czy warto wybrać ten system gromadzenia oszczędności?

 

Ogólne zasady działania PPK

PPK to system umożliwiający osobie zatrudnionej - czyli podlegającej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (tj. pracownikowi; osobie, która wykonuję pracę nakładczą; osobie zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej; osobie wykonującej pracę na podstawie umowy o świadczenie usług; osobie będącej członkiem spółdzielni kółek rolniczych lub rolniczej spółdzielni produkcyjnej; członkowi rady nadzorczej, który otrzymuje wynagrodzenie w ramach pełnionej funkcji, a także obcokrajowców zatrudnionych w Polsce) - gromadzenie prywatnych oszczędności. Program ten jest owocem współpracy pomiędzy pracownikiem, pracodawcą oraz państwem.

Każdy pracownik, który przystąpi do PPK, otrzyma swój indywidualny rachunek utworzony w wybranej przez pracodawcę instytucji finansowej. Pracownik oraz pracodawca na rachunek PPK będą przekazywać wpłaty podstawowe, których wysokość uzależniona jest od wynagrodzenia brutto pracownika. Będą oni mieli również możliwość wpłacania dodatkowych, dobrowolnych środków. Państwo natomiast przekaże na konto każdej osoby, która dołączyła do programu PPK i spełnia konkretne wymagania (niezależnie jednak od wysokości jej wynagrodzenia brutto), jednorazową wpłatę tzw. powitalną w wysokości 250 zł oraz roczną wpłatę w wysokości 240 zł.

Każda osoba zatrudniona, która ukończyła 18. rok życia, a nie ukończyła jeszcze 55. roku życia, powinna wiedzieć, że zapis do PPK będzie automatyczny. Po ukończeniu 55. roku życia pracownik musi sam złożyć wniosek o przystąpienie do programu. Program nie jest dostępny dla osób zatrudnionych, które ukończyły 70. rok życia, a także dla osób samozatrudnionych, rolników oraz służb mundurowych, niezależnie od ich wieku. Rezygnacja z gromadzenia oszczędności w ramach PPK wymaga podpisania oświadczenia o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK.

 

W jaki sposób można przystąpić do PPK?

Zgodnie z przepisami, raz na 6 miesięcy, możliwość przystąpienia do programu otrzymają nowe grupy podmiotów zatrudniających, tj.:

  • od 1 lipca 2019 r. – podmioty, które zatrudniają co najmniej 250 osób (według stanu na 31 grudnia 2018 r.);
  • od 1 stycznia 2020 r. – podmioty, które zatrudniają co najmniej 50 osób (według stanu na 30 czerwca 2019 r.);
  • od 1 lipca 2020 r. – podmioty, które zatrudniają co najmniej 20 osób (według stanu na 31 grudnia 2019 r.);
  • od 1 stycznia 2021 r. – pozostałe podmioty zatrudniające i jednostki sektora finansów publicznych.

Każda osoba zatrudniona do programu będzie zapisana automatycznie.

 

Kiedy i w jakiej formie osoba zatrudniona będzie mogła skorzystać ze środków zgromadzonych w PPK?

Swobodne korzystanie ze środków zgromadzonych na indywidualnym rachunku będzie możliwe dla każdej osoby zatrudnionej, która ukończyła 60. rok życia. Uczestnik programów będzie mógł wybrać sposób skorzystania ze zgromadzonych środków. Możliwe rozwiązania to:

  • kontynuowanie gromadzenia środków w ramach PPK;
  • jednorazowa wypłata środków w wysokości 25 % wszystkich zgromadzonych oszczędności –  pozostałe 75 % zostanie wypłacone w co najmniej 120 miesięcznych ratach, czyli przez okres 10 lat - warto wiedzieć, że taka forma wypłaty środków zwolniona będzie z podatku od  zysków kapitałowych;
  • wypłata w dowolnej wysokości i w dowolnej liczbie rat – okres wypłat poniżej 10 lat wiąże się jednak z koniecznością zapłaty należnego podatku;
  • wypłata tzw. transferowa mająca na celu przeniesienie środków na polisę w zakładzie ubezpieczeń lub też rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej (wypłata ratalna przez co najmniej 120 miesięcy);
  • całkowite wycofanie środków ze swojego rachunku – w tym przypadku zebrana kwota zostanie pomniejszona o 30 % wartości wpłat, które na rachunek pracownika przekazywał pracodawca (składki ZUS), o wszystkie dopłaty państwa oraz konieczne będzie uiszczenie podatku od zysków kapitałowych w wysokości 19 %;
  • wypłata środków w formie świadczenia małżeńskiego (małżonkowie muszą mieć skończony 60. rok życia oraz posiadać konto PPK w tej samej instytucji finansowej).

 

A co z wypłatą środków z PPK w przypadku trudnej sytuacji życiowej?

W przypadku trudnych sytuacji życiowych jak poważna choroba uczestnika programu lub jego najbliższych (małżonka, dzieci) system przewiduje wypłatę w wysokości do 25 % zgromadzonych środków, których nie trzeba zwrócić. Możliwe jest również skorzystanie z zaoszczędzonych środków na poczet wkładu własnego koniecznego do zaciągnięcia kredytu na zakup mieszkania lub budowę domu. W tym przypadku wysokość wypłaty może wynosić do 100 % zgromadzonych oszczędności, ale ten rodzaj wypłaty przeznaczony jest tylko dla uczestników przed 45. rokiem życia, a cała kwota musi zostać zwrócona na dane konto (zwrot musi się rozpocząć nie później niż 5 lat od dnia, w którym środki zostały wypłacone, a cały okres zwrotu nie może być dłuższy niż 15 lat od tego dnia). Wypłaty te nie będą opodatkowane.

 

W jaki sposób zostaje wybrana instytucja finansowa, u której tworzy się indywidualne rachunki dla uczestników programu?

Pracodawca – w porozumieniu z organizacją związkową lub reprezentacją pracowników - decyduje, z którą instytucją finansową nawiąże współprace w ramach PPK. W przypadku, gdy nie zapadnie jednogłośna decyzja, ostateczny wybór w tej kwestii należy do pracodawcy. Lista instytucji finansowych, spośród których pracodawcy mogą wybierać, stale się rozszerza, należą do niej towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń, powszechne towarzystwa emerytalne, które zostały wpisane do ewidencji PPK. 

 

Czy przystąpienie do programu PPK ma wpływ na dotychczasowe założenia systemu emerytalnego?

Pracownicze Plany Kapitałowe to program, który nie zmienia dotychczasowego systemu emerytalnego, a jedynie tworzy nowe możliwości oszczędzania. System PPK nazywany jest kolejnym III filarowym produktem oszczędnościowym. Przystąpienie do niego jest dobrowolne, a środki gromadzone w ramach PPK – prywatne i podlegające dziedziczeniu. Każda osoba, która chce przystąpić do programu, może równocześnie należeć do OFE.

 

Ile wynosi wpłata podstawowa przekazywana przez pracownika i czy można zmieniać jej wysokość?

Podstawowa wpłata pracownika standardowo wynosi 2% wynagrodzenia brutto, czyli podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (łącznie z premiami oraz nagrodami) i jest potrącane z wynagrodzenia netto. Istnieje możliwość obniżenia tej wpłaty (od 0,5 do 2% wynagrodzenia brutto) w przypadku, gdy łączne wynagrodzenie danego pracownika w danym przedsiębiorstwie jest niższe lub równe 1,2 krotności minimalnego wynagrodzenia. Jeżeli pracownik chce zwiększyć wysokość swoich wpłat ma możliwość wprowadzenia wpłaty dodatkowej, której wysokość może dochodzić do 2% wynagrodzenia brutto danego zatrudnionego.

 

Jakie są zasady określania wysokości wpłat przez pracodawcę?

Pracodawca odprowadza wpłatę podstawową – obowiązkową - w wysokości 1,5% pensji brutto danego pracownika. Ma możliwość przyznania wpłaty dodatkowej danemu pracownikowi, a jej wysokość może być różna dla każdego z pracowników, ale nie większa niż 2,5% wynagrodzenia brutto danego pracownika. Warto jednak wiedzieć, że decyzja pracodawcy o wysokości wpłaty dodatkowej nie może być subiektywna i podyktowana własnymi przekonaniami, a powinna wynikać z długości okresu zatrudnienia w danym przedsiębiorstwie, powinna być zgodna z obowiązującym w danym podmiocie regulaminem dotyczącym wynagrodzeń lub też wynikać z układu zbiorowego pracy.

 

Jakie są zasady przyznawania wpłat przez państwo?

Wpłaty przyznawane przez państwo są jednakowe dla każdego z uczestników programu, ale żeby je otrzymać trzeba spełnić konkretne warunki. Wpłata tzw. powitalna, w wysokości 250 zł, należy się pracownikom, którzy do programu należą przez okres przynajmniej 3 pełnych miesięcy i za ten okres dokonają wpłat podstawowych. Dopłata roczna w wysokości 240 zł przeznaczona jest dla wszystkich uczestników programu, których wpłaty podstawowe i dodatkowe wyniosą co najmniej 3,5% 6-krotności minimalnego wynagrodzenia w danym roku. W przypadku, gdy wpłata podstawowa danego uczestnika, jest niższa niż 2% lub też jego dochody są niższe, musi on zgromadzić min. 25% kwoty opisanej powyżej. Wszystkie wyjątki od tej reguły reguluje ustawa.

 

W jaki sposób uczestnik programu będzie mógł monitorować środki gromadzone w ramach PPK?

Instytucja finansowa, w której zostanie utworzony indywidualny rachunek dla danego uczestnika programu, będzie zobowiązana do przekazywania każdemu uczestnikowi PPK rocznej informacji o wysokości środków zgromadzonych na tym rachunku. Informacja taka, zawierająca dane o dokonanych wpłatach oraz zrealizowanych transakcjach, zostanie przekazana uczestnikowi programu do ostatniego dnia lutego każdego roku w postaci elektronicznej lub papierowej (w tym przypadku na wniosek uczestnika programu).


Co się stanie ze zgromadzonymi środkami w przypadku śmierci uczestnika programu?

Niezależnie od wieku uczestnika programu, w przypadku jego śmierci, zgromadzone w ramach PPK środki można wypłacić w formie pieniężnej lub też przekazać do PPK, IKE lub PPE osoby uprawnionej (wskazanej przez uczestnika programu lub spadkobiercy zgodnie z zasadami dziedziczenia) za pośrednictwem wypłaty transferowej. Małżonek zmarłego uczestnika programu może otrzymać na swój rachunek PPK, IKE lub PPE połowę zgromadzonych środków lub też wypłacić te środki w formie pieniężnej, po złożeniu odpowiedniego wniosku.

 

Artykuł opracowano na podstawie:

  •  Ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych - http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/2811_u/$file/2811_u.pdf;
  • https://pracowniczeplanykapitalowe.org.pl;
  • https://www.mojeppk.pl;
  • https://www.gazetaprawna.pl, „PPK: odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania”, Artykuł partnerski;
  • https://www.gov.pl, „PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe)”.

 

Tomasz Smal

Tomasz Smal

Specjalista ds. Marketingu

W sekcji „Finanse po godzinach” otwieramy przed Tobą świat finansów. Nie używamy tutaj trudnego języka, ponieważ staramy się, by nasze treści były zrozumiałe dla każdego – nie tylko dla znawców. Nad treściami czuwa zespół specjalistów – od ekspertów, poprzez autorów i blogerów, aż po redaktorów. Wspólnie staramy się, żeby każdy wpis i każdy artykuł był po brzegi wypełniony użytecznymi informacjami.